Bạn đang muốn kiếm thêm một nguồn thu online nhưng khựng lại ngay ở câu hỏi đầu tiên: làm affiliate cần bao nhiêu vốn? Bạn sợ phải bỏ ra một cục tiền nhập hàng, sợ ôm một kho đồ bán không hết, sợ phải sắm máy quay, đèn, mic đắt tiền rồi cuối cùng chẳng thu lại được đồng nào. Tôi hiểu nỗi sợ đó, vì chính tôi từng là người gánh nợ, từng làm quần quật cả ngày mà tiền vẫn không thấy đâu.
Nên bài này tôi viết để trả lời thẳng cho bạn: affiliate cần bao nhiêu vốn thật sự, cái gì đáng bỏ tiền, cái gì bạn tưởng phải mua mà thật ra không cần. Tôi kể từ trải nghiệm của tôi, không hứa hão, không vẽ vời.
Trước hết, affiliate là gì mà người ta nói “không cần vốn”?
Affiliate, hay tiếng Việt là tiếp thị liên kết, nói gọn là bạn giới thiệu sản phẩm của người khác. Người ta mua qua đường dẫn của bạn thì bạn được hoa hồng. Bạn không phải là người bán. Bạn là người kết nối giữa sản phẩm và người cần nó.
Lần đầu tôi nghe về nghề này là qua một người chị. Cái làm tôi mê ngay lúc đó là: một nghề gắn mình lên sản phẩm, kiếm được tiền mà không cần trữ hàng, không cần nhập hàng, không cần kho bãi. Bạn chỉ cần trải nghiệm rồi giới thiệu. Người ta mua thì bạn có hoa hồng.
Đây là điểm mấu chốt, và cũng là lý do người ta hay nói affiliate “gần như không cần vốn”. So với việc mở một cửa hàng thật, bạn tiết kiệm được ba khoản lớn nhất:
- Tiền hàng: bạn không bỏ tiền mua hàng về. Sản phẩm là của nhà bán, của công ty, của sàn.
- Tiền kho: bạn không thuê kho, không lo hàng tồn, không lo hàng hư.
- Tiền mặt bằng: bạn không thuê cửa hàng. Cái “cửa hàng” của bạn nằm trên điện thoại.
Tôi nói kỹ chỗ này vì tôi từng đi con đường ngược lại. Tôi từng mở một cửa hàng thú y thật, vay mượn để làm, thuê một mặt bằng rất to vì ảo tưởng mặt bằng to sẽ đông khách. Kết quả là chỉ vài tháng đã trụ không nổi, phải dọn đi chỗ khác. Cái giá của việc “ôm hàng, ôm mặt bằng” tôi đã trả rồi. Nên khi biết có một nghề không phải ôm những thứ đó, tôi thấy nhẹ cả người.
Vậy làm affiliate cần bao nhiêu vốn tiền mặt?
Tôi sẽ trả lời rất thật. Về tiền mặt bỏ ra để bắt đầu, con số có thể gần bằng không. Nhưng “gần bằng không” không có nghĩa là “không mất gì”. Bạn sẽ mất một loại vốn khác, tôi nói ở phần sau.
Về vốn tiền, đây là những thứ bạn thật sự cần và không cần.
Cái bạn KHÔNG cần mua
- Không cần nhập hàng. Bạn không cần một đồng nào để ôm hàng. Đây là khác biệt lớn nhất giữa affiliate và buôn bán thường.
- Không cần máy quay xịn. Tôi bắt đầu bằng chính cái điện thoại đang dùng. Không mua máy ảnh, không mua máy quay chuyên nghiệp.
- Không cần phòng thu, đèn studio, mic đắt tiền. Những cái đó đẹp thì đẹp, nhưng người mới không cần. Tôi sẽ giải thích vì sao ở dưới.
- Không cần phần mềm dựng video bản trả phí. Có nhiều app chỉnh video miễn phí trên điện thoại đủ dùng cho người mới.
Cái bạn NÊN có (và phần lớn bạn đã có sẵn)
- Một chiếc điện thoại quay được video. Đa số điện thoại bây giờ quay đủ đẹp. Bạn đang cầm nó đọc bài này rồi.
- Kết nối mạng. Cái này bạn cũng có.
- Một tài khoản trên nền tảng bạn muốn làm, ví dụ TikTok. Miễn phí để lập.
Nhìn danh sách trên, bạn thấy rồi đó. Phần lớn thứ cần để bắt đầu, bạn đã có trong túi. Đây là lý do vì sao tôi nói tay trắng vẫn bắt đầu được. Không phải tôi nói cho hay. Chính tôi lúc bắt đầu affiliate thu nhập còn chưa tới 10 triệu một tháng, đang gánh nợ, mà vẫn làm được.
“Tay trắng bắt đầu được không?” Câu trả lời thật của tôi
Được. Nhưng tôi muốn bạn hiểu chữ “tay trắng” cho đúng, để bạn không bị vỡ mộng.
Tay trắng về tiền thì được. Nhưng có một loại vốn bạn bắt buộc phải bỏ ra, đó là thời gian và công sức. Cái này không ai làm thay bạn được, và cũng không có app nào mua được.
Tôi kể thật hành trình của tôi để bạn hình dung. Lúc mới vào nghề, tôi loay hoay mất hai ba tháng đầu không ra một đơn nào. Tôi chọn sai ngách, quay những thứ mình không am hiểu. Tôi quay video cầu kỳ, viết kịch bản, cắt ghép công phu, mà video không nổi nổi 100 view, có video 0 view. Tôi nản, tôi từng bỏ cuộc.
Rồi tôi làm lại, lần này quay đúng cái mình rành. Và mọi thứ mới bắt đầu chạy. Từ lúc bắt đầu tới lúc có nguồn thu ổn định, tôi mất khoảng 5 tháng, trong đó có mấy tháng đầu gần như tay không.
Tôi kể chỗ này không phải để dọa bạn. Tôi kể để bạn biết: vốn thật sự của nghề này không phải là tiền, mà là sự kiên trì và việc chịu học đúng cách. Tiền thì bạn không cần nhiều. Nhưng thời gian và cái đầu chịu học thì có.
Và tôi phải nói thẳng theo đúng lương tâm: thu nhập của mỗi người mỗi khác. Con số của tôi là con số của tôi, tôi không hứa bạn sẽ ra được như vậy. Có người nhanh, có người chậm, có người bỏ giữa chừng. Nghề này không phải làm giàu nhanh. Nó là một cái nghề, mà đã là nghề thì phải học và phải làm.
Vậy tiền, nếu có, nên bỏ vào đâu?
Nếu bạn hỏi tôi “em có chút vốn, nên đầu tư vào cái gì cho affiliate?”, tôi sẽ không bảo bạn đi mua máy quay xịn. Tôi sẽ nói thứ tự ưu tiên như sau.
1. Đầu tư vào kiến thức trước
Đây là khoản đáng tiền nhất, và tôi nói từ chính bài học đau của mình. Năm 2023 tôi từng bỏ tiền học một khóa rồi không làm, để lỡ cơ hội. Về sau tôi tiếc, vì những người học cùng thời điểm đó phần lớn đều đi lên. Rồi khi biết đến affiliate, tôi đắn đo mãi mới dám xuống tiền học một khóa, dù lúc đó với tôi số tiền là lớn.
Nhưng tôi muốn cân bằng lại cho bạn: đầu tư kiến thức không có nghĩa là gặp khóa nào cũng mua. Tôi cũng từng mất tiền ngu vì học tràn lan, học theo kiểu sợ bỏ lỡ. Hãy học đúng thứ bạn cần cho bước hiện tại, học từ người thật sự làm được nghề, rồi bắt tay vào làm ngay. Học mà không làm thì tiền học đó thành tiền vứt đi.
2. Đầu tư vào việc trải nghiệm sản phẩm
Để giới thiệu sản phẩm cho chân thật, đôi khi bạn nên có sản phẩm trong tay để dùng thử, quay cận cảnh. Ví dụ tôi làm ngách thú cưng, tôi hay quay mấy món như thuốc nhỏ gáy trị ve rận cho chó mèo, cát mèo, sữa tắm, men tiêu hóa. Có món tôi dùng thật cho tụi nó rồi mới quay. Khoản này không lớn, và nhiều khi là đồ bạn dùng hằng ngày rồi.
3. Nâng cấp thiết bị sau cùng, khi đã có thu
Đèn, mic, chân máy, những cái đó để sau. Khi nào bạn ra đơn đều rồi, có dư chút đỉnh thì hãy nâng cấp cho video đẹp hơn. Đừng làm ngược. Đừng đổ tiền vào đồ nghề trước khi biết mình có làm được nghề này không.
Vì sao người mới KHÔNG cần thiết bị đắt tiền?
Tôi biết bạn vẫn còn lấn cấn chỗ này, nên tôi nói kỹ. Bạn sợ video của mình xấu, thua mấy kênh lớn, nên nghĩ phải sắm đồ xịn.
Nhưng đây là điều tôi học được bằng chính mồ hôi của mình. Hồi đầu tôi quay video kiểu vlog, dàn dựng cầu kỳ, và tất cả đều flop. Chỉ khi tôi quay chân thực, quay ngay tại nơi tôi rành nghề, mộc mạc, nói thật, thì video mới bắt đầu ra đơn.
Người xem bây giờ tin nội dung chân thật hơn là nội dung bóng bẩy. Họ tin người thật, cầm sản phẩm thật, nói cái đúng sự thật. Một cái điện thoại quay một người chân thành, đúng chuyên môn, ăn đứt một cái máy xịn quay một người đọc kịch bản khô khan.
Đây cũng là chỗ tôi muốn nói về cách làm nghề của tôi. Tôi chọn chất lượng hơn số lượng, và tôi ghét mấy trò thổi phồng, nói sai sự thật để bán được hàng. Bạn không cần đồ đắt, không cần chiêu trò. Bạn cần nói thật về một sản phẩm bạn hiểu.
Những nỗi sợ về vốn mà tôi hay nghe, và câu trả lời
Khi tôi rủ mọi người thử nghề này, tôi nghe đi nghe lại mấy nỗi lo. Tôi gom lại đây, biết đâu có cái đúng nỗi lo của bạn.
- “Sợ phải tốn nhiều vốn.” Như tôi đã kể, tiền mặt bỏ ra để bắt đầu gần bằng không. Cái bạn cần là thời gian và sự kiên trì.
- “Sợ phải ôm hàng.” Không hề. Affiliate là bạn không ôm hàng, không nhập kho. Đây là cái đẹp nhất của nghề.
- “Sợ thị trường bão hòa, cạnh tranh không lại người lớn.” Nỗi sợ này có thật, tôi không phủ nhận. Nhưng bạn không cần cạnh tranh với kênh triệu view. Bạn chỉ cần chọn đúng một ngách nhỏ mình rành, phục vụ tốt nhóm người của mình. Tôi bắt đầu từ ngách thú cưng vì đó là nghề tôi làm, tôi rành, chứ không phải vì nó “hot”.
- “Sợ làm không được, không biết bắt đầu từ đâu.” Cái này thì học là ra. Không ai sinh ra đã biết. Tôi cũng từng mù tịt.
Tóm lại: làm affiliate cần bao nhiêu vốn?
Nếu phải chốt một câu cho bạn mang về, thì thế này.
- Vốn tiền mặt: gần như không cần, để bắt đầu. Bạn có điện thoại và mạng là đủ khởi động.
- Vốn đáng bỏ nhất: kiến thức, để không mò mẫm ăn may. Nhưng học đúng thứ cần, học từ người làm thật, rồi làm ngay.
- Vốn không ai thay được: thời gian, công sức, sự kiên trì. Đây mới là chỗ quyết định bạn đi được xa hay không.
Nên câu “tay trắng bắt đầu được không”, tôi trả lời: được. Tay trắng về tiền thì được. Nhưng đừng tay trắng về sự quyết tâm.
Tôi không vẽ cho bạn một con đường trải hoa. Nghề này có công sức thật, có lúc nản thật, có rủi ro thật, và kết quả mỗi người mỗi khác. Nhưng nếu bạn đang thấy cuộc sống này còn chật vật, còn muốn một nguồn thu nhẹ nhàng hơn để đỡ đần, thì đây là một nghề đáng để bạn tìm hiểu nghiêm túc. Nó không đòi bạn phải giàu sẵn mới làm được.
Nếu bạn muốn nghe tôi kể thật hơn nữa về nghề này, cả cái được lẫn cái mất, tôi có một cuốn ebook nhỏ tên “Tâm sự nghề kiếm tiền online”, tôi để tặng miễn phí. Bạn cứ nhận về đọc cho vui, xem nghề này có hợp với mình không đã, rồi tính tiếp. Còn nếu bạn muốn học bài bản để không phải loay hoay mấy tháng đầu như tôi từng, bạn có thể ghé xem khóa học của tôi tại mục khóa học. Tôi không giục. Bạn cứ thong thả, hiểu rõ rồi hãy quyết.
Bài viết chia sẻ kinh nghiệm cá nhân của tôi, không phải cam kết thu nhập hay lời khuyên đầu tư. Kết quả mỗi người mỗi khác, tuỳ nỗ lực và hoàn cảnh.