Thu nhập affiliate bấp bênh là cái vòng luẩn quẩn mà tôi tin ai làm nghề này cũng từng nếm. Tháng trước có một video may mắn lên vài triệu view, tiền hoa hồng về rủng rỉnh, bạn thấy mình sắp đổi đời. Rồi tháng sau video tắt ngóm, không đơn nào, bạn ngồi nhìn con số về gần bằng không mà tim đập thình thịch. Tôi từng như vậy. Và tôi viết bài này để kể cho bạn cách tôi tự kéo mình ra khỏi cái cảnh đó.
Tôi là Thịnh. Tôi làm affiliate TikTok ngách thú cưng. Có một quãng dài tôi cũng sống trong cảnh tháng cao tháng thấp, cả tháng phập phồng chờ một video “ăn may”. Giờ đỡ hơn nhiều rồi, đơn về đều tay hơn. Không phải vì tôi giỏi hơn ai, mà vì tôi đổi cách nghĩ về chuyện “nguồn đơn”. Tôi sẽ nói thật, không tô hồng.
Vì sao thu nhập affiliate bấp bênh đến vậy
Trước khi chữa, mình phải hiểu tại sao nó bệnh. Tôi ngồi nhìn lại mấy tháng đầu của mình, tôi thấy rõ mấy cái gốc.
Gốc thứ nhất: phụ thuộc vào một hai video viral. Hồi mới làm, tôi đăng đại, đăng nhiều, cầu trời cho một video nào đó “nổ”. Thi thoảng nó nổ thật. Nhưng một video viral giống như trúng số. Nó về thì vui, nó không về thì mình trắng tay. Cả tháng của tôi treo lơ lửng vào cái may rủi đó. Mà cái gì dựa vào may thì không thể gọi là nghề được.
Gốc thứ hai: không có “kho” tài sản tích lũy. Video của tôi hồi đó đăng xong là chìm. Không cái nào kéo cái nào. Mỗi ngày tôi phải bắt đầu lại từ số không. Giống như đẩy hòn đá lên dốc, buông tay ra là nó lăn xuống. Mệt kinh khủng.
Gốc thứ ba: bỏ trứng vào một giỏ. Một kênh, một nền tảng, một kiểu sản phẩm. Chỉ cần kênh bị bóp view, hay giỏ hàng bị khoá một cái là đứng hình. Tôi từng bị sập kênh vì lỗi đăng trùng video, giỏ hàng khoá luôn, coi như mất trắng công của cả tháng. Lúc đó tôi mới thấm: xây tất cả trên một cái chân thì chân đó gãy là ngã.
Nếu bạn đang thấy thu nhập affiliate bấp bênh, khả năng cao là bạn đang dính một hoặc cả ba cái gốc này. Tin tôi đi, tôi dính đủ cả ba.
Đổi tư duy trước: từ “săn viral” sang “xây nguồn”
Cái này quan trọng nhất, tôi để lên đầu. Trước khi làm kỹ thuật gì, tôi phải đổi cái đầu đã.
Hồi trước tôi làm nghề như đi câu cá bằng cách ném lưới hú hoạ. Ném thật nhiều lần, may thì trúng đàn cá. Bây giờ tôi làm như người nuôi ao. Chậm hơn, nhưng ao có cá đều, tháng nào cũng có mà bắt.
Nghe thì đơn giản nhưng nó đổi hết mọi thứ tôi làm mỗi ngày. Thay vì hỏi “làm sao để video này viral”, tôi hỏi “làm sao để có một dòng đơn chảy đều kể cả khi không có video nào viral”. Hai câu hỏi đó dẫn tới hai cách làm khác hẳn nhau.
Và tôi phải nói thẳng cái này cho phải phép: đây là con số và cách làm của tôi, mỗi người mỗi khác. Tôi không hứa bạn cứ làm y hệt là ra tiền đều. Nghề này có công sức thật, có thời gian thật, có cả những tháng bạn làm đúng mà đơn vẫn ít. Tôi chỉ chia sẻ hướng đi đã giúp thu nhập của tôi bớt bấp bênh, chứ không phải công thức làm giàu nhanh. Không có cái đó đâu.
Cách xây nguồn đơn để hết cảnh thu nhập affiliate bấp bênh: 5 việc tôi làm
Đây là phần how-to, phần tôi nghĩ bạn cần nhất. Tôi kể đúng những gì tôi đã và đang làm để nguồn đơn của mình đều tay hơn.
1. Chọn một ngách bạn có lợi thế thật, rồi cắm rễ
Đây là việc đầu tiên và tôi tin là quan trọng nhất. Thu nhập affiliate bấp bênh phần lớn vì người ta nhảy ngách liên tục, thấy cái gì hot thì đu theo cái đó. Hôm nay bán mỹ phẩm, mai bán đồ bếp, mốt bán máy massage. Không cái nào sâu.
Tôi thì khác. Tôi có sẵn nghề chăm sóc thú cưng, cắt tỉa lông, chăm chó mèo. Tôi hiểu con chó bị rụng lông là do đâu, con mèo bị búi lông trong bụng thì cần gì. Nên khi làm affiliate tôi chọn thẳng ngách thú cưng. Không phải vì nó hot nhất, mà vì nó là sân nhà của tôi.
Khi bạn nói về thứ bạn hiểu thật, bạn không cần diễn. Người xem cảm được cái đó. Và quan trọng hơn: bạn không cạn ý tưởng. Tôi có thể nói về ve rận trên chó, về cát mèo, về men tiêu hoá, về gel tiêu búi lông cả năm không hết chuyện, vì đó là nghề tôi sống trong nó mỗi ngày.
Bạn hãy tự hỏi: mình có sẵn cái gì mà người khác phải đi học mới có? Đó chính là ngách nên cắm rễ. Cắm rễ một chỗ đủ sâu thì cây mới đứng vững qua mùa gió.
2. Xây kênh có nội dung nền, đừng chỉ đăng video bán
Đây là chỗ chữa cái “gốc thứ hai” tôi nói ở trên. Nếu kênh của bạn chỉ toàn video giới thiệu sản phẩm, thì hết video là hết đơn.
Tôi trộn hai loại nội dung. Một loại là video kiến thức nền: cách tắm cho mèo đúng, dấu hiệu chó bị ve rận, chọn hạt cho chó con thế nào. Loại này không bán gì cả, nó xây lòng tin. Loại thứ hai mới là video gắn sản phẩm.
Cái hay là video kiến thức nền sống dai. Có những video tôi đăng mấy tháng trước vẫn còn kéo người xem mới về, và những người đó lại xem tiếp video bán hàng của tôi. Nó giống như mình xây một cái kho, kho càng đầy thì mỗi ngày càng có thêm người ghé, kể cả hôm đó mình không đăng gì mới.
Đăng ít mà chất, tôi luôn theo cách này. Tôi thà làm một video tử tế, đúng sự thật, còn hơn spam mười video hời hợt. Nội dung nền tốt là tài sản, spam thì chỉ là rác trôi qua.
3. Đa dạng sản phẩm quanh cùng một ngách
Bấp bênh còn tới từ chuyện bạn chỉ đẩy một sản phẩm. Sản phẩm đó hết hàng, bị khoá, hay tự dưng hết trend là bạn đứng hình.
Trong ngách thú cưng, tôi có cả một rổ sản phẩm để xoay: thuốc nhỏ gáy trị ve rận, cát mèo, sữa tắm, viên vitamin tổng hợp, men tiêu hoá, gel tiêu búi lông. Cái này chững thì tôi đẩy cái kia. Nhu cầu chăm thú cưng thì quanh năm, không phụ thuộc một mùa. Nhờ vậy khi một sản phẩm hạ nhiệt, dòng đơn của tôi không tắt hẳn, nó chỉ chuyển sang chỗ khác trong cùng cái rổ.
Nói thêm cho cẩn thận: với đồ liên quan sức khoẻ thú cưng như thuốc trị ve rận hay men tiêu hoá, tôi luôn nhắc người xem rằng nếu con vật bệnh nặng thì phải đưa đi bác sĩ thú y, sản phẩm không thay được chẩn đoán của bác sĩ. Bán tử tế thì mình phải nói cả cái đó. Đây cũng là một phần khiến người ta tin và quay lại mua tiếp.
4. Đầu tư vào hook, vì hook giữ người ở lại
Nếu phải chọn một kỹ năng để luyện, tôi chọn viết hook, tức là câu mở đầu vài giây đầu video. Theo kinh nghiệm của tôi, hook quyết định phần lớn kết quả của một video. Người ta lướt nhanh lắm, ba giây đầu không giữ được là họ đi mất.
Vì sao cái này liên quan tới thu nhập affiliate bấp bênh? Vì nếu bạn viết hook tốt và đều tay, thì tỉ lệ video “sống” của bạn cao hơn hẳn. Bạn không còn phải trông chờ một cú viral hên xui. Nhiều video khá đều còn hơn một video bùng lên rồi tắt.
Tôi luyện hook bằng cách để ý xem video nào giữ được người xem, tôi ghi lại cái mở đầu của nó, rồi tự đúc thành công thức riêng cho ngách thú cưng của mình. Ví dụ mở bằng một nỗi lo rất thật của người nuôi: “Chó nhà bạn gãi liên tục mà không rõ vì sao?” Người nuôi chó nghe câu đó là dừng lại liền. Bạn cứ tích lũy những cái mở như vậy cho ngách của mình, dần dần bạn có cả một kho hook để dùng.
5. Ra nội dung đều tay như một thói quen, không làm theo cảm hứng
Cuối cùng, cái làm nguồn đơn ổn định nhất lại là cái ít ai thích nghe: đều đặn. Tôi không đợi có hứng mới quay. Tôi coi việc ra nội dung như đánh răng, ngày nào cũng phải làm.
Khi tôi làm túc tắc theo cảm hứng, tháng nào hứng thì đơn nhiều, tháng nào mệt thì đơn tụt. Chính cái làm-theo-cảm-hứng đó tạo ra sự bấp bênh. Khi tôi ép mình ra nội dung đều, kể cả những hôm không muốn, thì dòng đơn mới bắt đầu phẳng ra.
Nói vậy không có nghĩa là cày như trâu tới kiệt sức. Tôi sắp xếp để quay gom nhiều video trong một buổi, rồi rải ra đăng dần. Cách đó giúp tôi giữ nhịp đều mà không phải ngày nào cũng bày máy ra quay. Nghề này là đường dài, giữ được sức mới đi xa.
Vài tháng đầu vẫn sẽ chông chênh, đó là chuyện bình thường
Tôi muốn thành thật chỗ này để bạn khỏi vỡ mộng giữa đường. Mấy việc trên không cho kết quả sau một đêm.
Bản thân tôi, mấy tháng đầu tiên gần như không chuyển được đơn nào. Có lúc tôi nản, tôi đã tính bỏ. Phải mất một quãng làm lại, xây lại từ đầu, thì dòng thu nhập mới bắt đầu ổn định. Đó là công sức thật, thời gian thật, và cả những lần thất bại thật.
Nên nếu bạn mới làm mà đơn còn phập phù, đừng vội nghĩ mình dở. Cái nền tôi nói ở trên cần thời gian mới đủ dày để đỡ được bạn. Xây nhà thì phải xây móng trước, mà móng thì nằm dưới đất, chưa nhìn thấy nhà đâu. Kiên nhẫn qua được giai đoạn móng đó là phần khó nhất.
Và tôi nhắc lại lần nữa cho rõ ràng: những con số của tôi là của riêng tôi, hoàn cảnh tôi, ngách tôi. Bạn có thể ra kết quả khác, nhanh hơn hoặc chậm hơn, hoặc có tháng không như ý. Không ai bảo đảm được thu nhập trong nghề này, và ai bảo đảm với bạn thì tôi khuyên bạn nên cẩn thận với người đó.
Tóm lại: bấp bênh là do cách làm, không phải do số phận
Nhìn lại cả chặng, tôi thấy thu nhập affiliate bấp bênh không phải vì nghề này bạc, mà vì hồi đầu tôi làm theo kiểu ăn may. Khi tôi chuyển từ săn viral sang xây nguồn, mọi thứ mới khác.
Gom lại năm việc cho bạn dễ nhớ:
- Chọn ngách mình có lợi thế thật rồi cắm rễ, đừng nhảy lung tung.
- Xây nội dung nền sống dai, đừng chỉ đăng video bán.
- Đa dạng sản phẩm quanh cùng một ngách để không phụ thuộc một món.
- Luyện hook cho đều tay, giảm lệ thuộc vào cú viral hên xui.
- Ra nội dung đều đặn như thói quen, đừng làm theo cảm hứng.
Không cái nào hào nhoáng. Nhưng chính mấy cái chậm mà chắc đó mới kéo dòng đơn của tôi phẳng lại. Làm nghề tử tế, đúng sự thật, đều tay, thì cái đều nó sẽ tới. Tôi tin vậy vì tôi đã đi qua.
Nếu bạn muốn nghe kỹ hơn những chuyện thật của nghề này, cả cái được lẫn cái mất, tôi có viết một ebook nhỏ tên “Tâm sự nghề kiếm tiền online”, tôi để tặng miễn phí. Bạn cứ đọc thong thả, thấy hợp thì làm, thấy không hợp cũng không sao. Còn nếu bạn muốn có người đi cùng bài bản hơn từ đầu, bạn có thể ghé xem khoá học của tôi ở mục /khoa-hoc/. Tôi không ép gì cả, cứ tìm hiểu cho kỹ rồi tự quyết định là được. Chúc bạn đi đường dài mà không mệt.
Bài viết chia sẻ kinh nghiệm cá nhân của tôi, không phải cam kết thu nhập hay lời khuyên đầu tư. Kết quả mỗi người mỗi khác, tuỳ nỗ lực và hoàn cảnh.