Lương văn phòng thì cứng, tháng nào cũng bấy nhiêu, mà chi phí thì cứ nhích lên. Bạn muốn kiếm thêm nhưng quỹ thời gian còn có vài tiếng buổi tối, lại sợ đụng vào cái gì đó rồi bê trễ việc chính. Nếu bạn là dân văn phòng kiếm thêm online mà đang phân vân, tôi viết bài này cho bạn.
Tôi là Thịnh. Tôi làm affiliate TikTok trong ngách thú cưng. Trước khi làm cái này, tôi cũng từng có giai đoạn khó khăn về tiền, làm nhiều giờ mỗi ngày mà thu nhập vẫn thấp. Tôi hiểu cái cảm giác nhìn số dư cuối tháng rồi thở dài. Nên tôi sẽ nói thẳng, không vẽ vời, không hứa hão.
Affiliate là gì, nói cho dân văn phòng dễ hiểu
Affiliate, hay tiếp thị liên kết, nói mộc là thế này. Bạn giới thiệu một sản phẩm của người khác. Ai đó xem, thích, rồi mua qua đường link của bạn. Bạn được trả một khoản hoa hồng. Bạn không cần nhập hàng, không ôm kho, không lo đóng gói giao hàng, không phải trả lời khách kiểu “shop ơi còn hàng không”.
Việc của bạn gói lại có hai chữ: nội dung và niềm tin. Bạn làm một video ngắn trên TikTok, kể thật về một món đồ, gắn cái link vào giỏ. Người ta tin bạn thì người ta bấm mua. Thế thôi.
Nghe thì đơn giản, mà tôi phải nói ngay cho bạn khỏi ảo tưởng. Đơn giản không có nghĩa là dễ, và cũng không có nghĩa là nhanh giàu. Cái này tôi nói kỹ ở dưới.
Vì sao affiliate hợp với dân văn phòng kiếm thêm online
Tôi thấy có mấy cái hợp với dân văn phòng thật sự:
- Không cần vốn lớn. Bạn không phải bỏ tiền nhập hàng. Cái điện thoại bạn đang cầm là đủ để bắt đầu.
- Làm được ngoài giờ. Quay một video buổi tối, hôm sau nó vẫn chạy trong lúc bạn đang ngồi họp ở công ty. Nội dung không ngủ.
- Không phải lộ mặt nếu bạn ngại. Nhiều người quay tay, quay sản phẩm, không cần lên hình. Cái này hợp với ai còn giữ công việc chính và không muốn đồng nghiệp biết.
- Học tới đâu làm tới đó. Bạn không cần bỏ việc để “toàn thời gian khởi nghiệp”. Bạn giữ lương cứng làm nền, rồi lấy buổi tối ra thử.
Cái điểm cuối tôi muốn bạn nhớ. Giữ việc chính. Đừng nghe ai xúi bỏ việc để “all-in”. Người mới mà bỏ nguồn thu ổn định để lao vào một thứ chưa biết ăn thua, đó là liều, không phải gan.
Dân văn phòng kiếm thêm online: những lo lắng có thật
Tôi từng ngồi ở đúng chỗ bạn đang ngồi. Nên mấy nỗi lo này tôi không xem nhẹ.
“Tôi không có thời gian.” Thật ra bạn không cần nhiều. Bạn cần đều. Một tuần ba, bốn video, mỗi cái quay dựng trong khoảng một tiếng buổi tối là ổn để bắt đầu. Vấn đề không phải là nhiều giờ, mà là bạn có duy trì được vài tháng hay không.
“Tôi sợ ảnh hưởng việc chính.” Đây là lo lắng đúng và tôi tôn trọng. Cách của tôi: đóng khung thời gian. Việc công ty ra việc công ty. Affiliate làm trong khung buổi tối hoặc cuối tuần, không đụng vào giờ hành chính, không lấy laptop công ty ra làm. Tách bạch thì đầu óc mới nhẹ.
“Lỡ tôi làm mà không ra gì thì sao?” Có thể lắm chứ. Không phải ai làm cũng ra tiền. Nhưng cái mất lớn nhất của bạn khi thử affiliate là thời gian và một chút công sức, không phải mất tiền vốn hay mất việc. So với nhiều kiểu kiếm thêm khác thì rủi ro tài chính của nó thấp. Đó là lý do tôi thấy nó hợp cho người mới thử nước.
“Tôi ngại bán hàng, ngại làm phiền bạn bè.” Affiliate làm đúng cách thì không phải đi năn nỉ bạn bè mua. Bạn làm nội dung công khai cho người lạ trên nền tảng. Ai thấy hợp thì mua. Không ai phải nể mặt bạn cả.
Chọn ngách: đừng chạy theo cái đang hot, hãy soi cái bạn có
Đây là chỗ tôi thấy người mới sai nhiều nhất, nên tôi nói kỹ.
Người mới hay hỏi “ngách nào đang hot để nhảy vào”. Tôi thì làm ngược lại. Tôi soi xem mình có sẵn cái gì.
Tôi vốn gắn với nghề chăm sóc thú cưng, cắt tỉa, chăm chó mèo. Kiến thức đó tôi có sẵn trong đầu. Nên khi làm affiliate, tôi chọn luôn ngách thú cưng. Không phải vì nó “hot nhất”, mà vì đó là lợi thế của tôi. Tôi nói về hạt cho mèo, về chuyện chó rụng lông, về cách chọn lược chải, tôi nói được cả buổi mà không cần tra Google, vì tôi làm nghề đó thật.
Bạn cũng có lợi thế của bạn, chỉ là bạn chưa để ý. Thử tự hỏi mấy câu này:
- Công việc của bạn cho bạn hiểu biết gì hơn người thường? Bạn làm kế toán thì bạn rành chuyện chi tiêu, phần mềm sổ sách. Bạn làm IT thì bạn rành đồ công nghệ, phụ kiện. Bạn làm mảng làm đẹp thì bạn rành mỹ phẩm.
- Bạn hay được người quen hỏi về cái gì? Người ta hỏi bạn tức là người ta tin bạn ở mảng đó.
- Bạn tự nhiên quan tâm cái gì mà không thấy chán? Nấu ăn, cây cảnh, đồ cho bé, đồ gym.
Ngách tốt cho bạn là chỗ giao nhau giữa “bạn hiểu”, “bạn không chán” và “có người mua hàng thật”. Đứng ở ngách mình có lợi thế, bạn nói năng tự tin hơn, người xem cũng cảm được cái đó và tin bạn hơn.
Bốn bước bắt đầu cho người chưa làm bao giờ
Tôi gói lại thành mấy bước cho bạn dễ hình dung. Đừng vội, làm từng bước.
Bước 1: Chốt ngách và lập kênh
Chọn một ngách theo cách tôi nói ở trên. Một thôi, đừng ôm ba bốn cái. Lập một tài khoản TikTok riêng cho việc này, đặt tên và mô tả rõ bạn nói về chủ đề gì. Ví dụ ngách của tôi thì hồ sơ nói rõ là về chăm chó mèo.
Bước 2: Xem người đi trước, rồi làm theo cách của mình
Bạn vào TikTok, xem những người đang làm affiliate cùng ngách. Xem họ quay kiểu gì, mở đầu video ra sao, nói cái gì trong ba giây đầu. Học cách làm, đừng chép nguyên bài của họ. Bạn học cái khung, rồi đổ trải nghiệm thật của bạn vào.
Bước 3: Đăng ký affiliate và lấy sản phẩm để giới thiệu
TikTok có phần affiliate trong ứng dụng. Bạn đăng ký, rồi tìm sản phẩm trong ngách mình để gắn giới thiệu. Lời khuyên thật lòng của tôi: chọn sản phẩm bạn thật sự thấy ổn, tốt nhất là món bạn từng dùng hoặc từng thấy người khác dùng hiệu quả. Đừng vơ đại món hoa hồng cao mà chất lượng bạn không chắc.
Bước 4: Ra video đều tay, mỗi video giải quyết một chuyện
Đừng cố làm video hoàn hảo mới dám đăng. Người mới cứ đăng đều là chính. Mỗi video bám một chuyện nhỏ mà người xem quan tâm. Ví dụ trong ngách thú cưng của tôi: “chó nhà bạn rụng lông nhiều thì làm sao”, “chọn hạt cho mèo lười uống nước”, “có nên dẫn chó đi spa không”. Mỗi cái là một video, giải quyết gọn một nỗi lo của người nuôi.
Cách tôi làm khác số đông: chất hơn lượng, và không chơi bẩn
Nhiều người dạy affiliate bảo phải đăng thật nhiều, ngày mấy chục video, spam cho tới khi trúng. Tôi không đi đường đó.
Tôi chọn chất lượng hơn số lượng. Tôi đăng ít mà chắc. Mỗi video tôi cố nói đúng, nói thật, đúng cái người xem cần. Tôi thấy cách này bền hơn, và người xem quay lại với mình vì họ tin.
Và tôi rất ghét mấy trò bẩn. Thổi phồng công dụng, nói sai sự thật về sản phẩm để bán cho được. Cái đó có thể ra vài đơn nhanh, nhưng người ta mua về thấy không đúng lời, họ mất niềm tin. Mà làm affiliate mất niềm tin là mất tất cả. Với ngách thú cưng thì càng phải cẩn thận, vì người ta mua đồ cho con vật họ thương, mình nói ẩu là hại con vật của người ta.
Tôi kể cái này không phải để lên lớp bạn. Tôi kể vì đó là cách tôi đi và nó cho tôi sống được với nghề một cách nhẹ đầu.
Nói thật về tiền và công sức, không vẽ màu hồng
Đây là phần tôi bắt buộc phải nói cho tử tế, vì tôi ghét kiểu hứa hão.
Hiện tại tôi sống tốt với nghề này, thu nhập của tôi khá hơn nhiều so với hồi tôi còn chật vật. Nhưng tôi phải nói rõ với bạn: đó là con số của tôi, mỗi người mỗi khác, và nó không phải là cam kết cho bạn. Tôi không hứa bạn làm affiliate sẽ kiếm được từng này từng kia. Không ai trung thực mà dám hứa điều đó với bạn.
Có mấy sự thật bạn cần nghe trước khi bắt đầu:
- Giai đoạn đầu thường chưa ra tiền, hoặc ra rất ít. Bạn có thể làm vài tuần, thậm chí vài tháng mà chưa thấy đơn. Đây là chuyện bình thường. Ai bảo bạn tuần đầu đã có tiền là họ đang dụ bạn.
- Nó cần công sức và sự đều đặn. Quay, dựng, đăng, xem cái nào hiệu quả để làm tiếp. Bỏ ngang giữa chừng thì gần như chắc chắn không có kết quả.
- Không phải ai làm cũng thành. Có người hợp, có người không. Có ngách dễ hơn, có ngách khó hơn. Đây là thử nghiệm có rủi ro về thời gian và công sức, dù rủi ro tiền bạc thì thấp.
- Đây không phải làm giàu nhanh. Nếu bạn đang tìm cách “một tháng đổi đời”, tôi không phải người dẫn đường phù hợp. Cái tôi chỉ là một nghề tay trái làm nghiêm túc thì có cơ kiếm thêm, chậm mà chắc.
Tôi nói mấy cái này ra không phải để dọa bạn nghỉ. Tôi nói để bạn bắt đầu với cái đầu tỉnh táo. Người bắt đầu tỉnh táo thì đi được xa, người bắt đầu bằng ảo tưởng thì bỏ cuộc sau hai tuần.
Vậy affiliate có hợp với dân văn phòng kiếm thêm online không?
Tôi thấy hợp, với điều kiện bạn nhìn nó đúng bản chất.
Nó hợp nếu bạn muốn một nghề tay trái vốn thấp, làm được ngoài giờ, không phải bỏ việc chính, và bạn sẵn sàng bỏ công đều trong vài tháng đầu chưa thấy kết quả. Nó không hợp nếu bạn cần tiền gấp trong tuần này, hoặc bạn tìm thứ nhàn nhã bấm nút là ra tiền.
Bạn không cần giỏi công nghệ, không cần vốn nhiều, không cần khuôn mặt đẹp lên hình. Bạn cần một lợi thế nhỏ đang có sẵn, một cái điện thoại, và sự kiên nhẫn. Bấy nhiêu đủ để bắt đầu.
Cứ bắt đầu nhỏ. Giữ việc chính. Lấy vài buổi tối ra thử. Sau vài tháng bạn sẽ tự biết cái này có phải đường của mình hay không, mà mất mát thì gần như không đáng kể.
Nếu bạn muốn đi sâu hơn
Nếu đọc tới đây bạn thấy hợp và muốn bắt đầu cho ngay ngắn, tôi có một cuốn ebook miễn phí tên “Tâm sự nghề kiếm tiền online”. Trong đó tôi kể thật chuyện mình đã đi, mấy cái vấp, mấy cái tôi ước có ai nói cho tôi biết sớm hơn. Bạn cứ nhận về đọc, không mất gì.
Còn nếu bạn muốn được cầm tay chỉ từng bước, từ lập kênh tới ra video đầu tiên, thì tôi có khoá học dành riêng cho người mới, bạn xem thử tại khoá học. Tôi để đó, bạn thấy cần thì vào xem, không thì thôi, không sao cả.
Chúc bạn bắt đầu bằng cái đầu tỉnh và một chút gan. Bấy nhiêu là đủ để đi.
Bài viết chia sẻ kinh nghiệm cá nhân của tôi, không phải cam kết thu nhập hay lời khuyên đầu tư. Kết quả mỗi người mỗi khác, tuỳ nỗ lực và hoàn cảnh.